11-YA BÜLBÜL GÜLE KON DİKENE KONMA-GAZEL

Yöre: Urfa

Kaynak: Mahmut Güzelgöz

Derleyen: Bakır Karadağlı

Makam: Mahur

YA BÜLBÜL DE GÜLE KON, DİKENE KONMA
YA. GÖĞSÜN AÇIP HARE İNANMA
YA. ESKİ DOST DÜŞMAN OLUR SANMA

HARI VAR PENÇEYİ KANATIR BÜLBÜL
A BÜLBÜL ŞEYDA BÜLBÜL, BÜLBÜL AMAN
DÜNYA BAKİ DEĞİL FANİDİR BÜLBÜL
A BÜLBÜL ŞEYDA BÜLBÜL, BÜLBÜL AMAN

YA MUSTAFA'M AĞZINDAN GEVHERİN SAÇAR
YA. GÜZELLER BOYUNA LİBASLAR BİÇER DOST
GEÇER BU HUBLUĞUN EYYAMI GEÇER

GELDİ GEÇTİ RUZİ KASIM BÜLBÜL AĞLAR
HANİ YA GÜL ŞEYDA BÜLBÜL, BÜLBÜL AMAN
DÜNYA BAKİ DEĞİL FANİDİR BÜLBÜL
A BÜLBÜL ŞEYDA BÜLBÜL, BÜLBÜL AMAN

HUBLUĞUN EYYAMI: Güzellik çağı.

EYYAM: Günler, zaman, vakit

RUZİ: Azık, rızık. Nasib, kısmet.Gündüzle alâkalı. Gündüze âit.

ŞEYDA: Tutkun. Divane. Çok sevgiden hâsıl olan hal.

ÖYKÜSÜ: Kılıç zoru ile padişahın huzuruna götürülen bir sanatçının öyküsüdür. IV. Murat Bağdat seferinden dönerken 10-12 gün kadar Urfa'da konaklar (1638). Kaldığı bu süre içerisinde her gece Urfa'da çalan, söyleyen çeşitli takımlar padişahın kaldığı mekâna çağrılır ve padişahın hoşça vakit geçirmesini sağlarlarmış. Urfa'daki bu durum padişahın çok hoşuna gitmiş, yine o zaman Kuloğlu Mustafa isminde bağlama çalıp, söyleyen kendi başına buyruk, istediği yere giden, istemediği yere ise kesinlikle gitmeyen Kul Mustafa adında Urfalı bir sanatçı varmış. IV. Murat, Kul Mustafa'nın ününü duymuş ve kendisini dinlemek üzere davet etmiş. Fakat Kuloğlu Mustafa davete icabet etmemiş. Padişahı ağırlamakta olan şehrin valisi ve diğer zevat zor durumda kalmış. Vali hemen iki kılıçlı zaptiyeyi göndermiş, Kuloğlu Mustafa'yı padişahın huzuruna zorla çıkarmış. Kuloğlu Mustafa ise kılıç zoruyla gelmenin verdiği duyguyla bu gazeli okumuş. Padişah, daha önce hiç duymadığı bu gazelin makamını sorunca Kuloğlu Mustafa'da, bu eserin makamının "Kılıçlı Makamı' olduğunu söylemiş. Aslında mahur makamında olan bu eser, o günden bu güne "Kılıçlı Makamı" diye anılmaktadır.